Zoeken naar artikelen:

Openklappen

Citymarketing: project ontwikkeling toerisme en organisatie in Gemeenten

Inhoudsopgave:

  1. Citymarketing project glas experience in Gemeente Leerdam
  2. Glas in Gemeente Leerdam: een toeristische attractie
  3. Centralisatie en samenwerking voor meer cultuurtoerisme
  4. Plan van aanpak citymarketing project toerisme en recreatie
  5. Falend democratisch proces op Gemeentelijk niveau bij citybranding
  6. Draagvlak, voortgang besluitvormingsproces en?  fasering van citymarketing …
  7. Meer city marketing & toerisme met juiste cultuurhistorie aanpak Gemeenten
     

Citymarketing project Glas Experience in gemeente Leerdam

Citymarketing, ofwel de ontwikkeling van de toeristische en recreatieve sector staat bij veel, zo niet alle, Nederlandse gemeenten op de beleidsagenda. Terecht; van elke euro die een toerist besteedt, valt 50 cent in de portemonnees van de plaatselijke bakker, slager en parkeermeter. Maar niet alle gemeenten hebben een trekpleister waar toeristen met velen op afkomen. Leerdam heeft dat wel: glas. Met veel enthousiasme vatte men in Leerdam het project ‘Glas Experience’ op, een multifunctionele instelling voor educatie, demonstratie, expositie en conservering van glas en glastechniek. Met Glas Experience zou dit unique selling point van de stad aan een breed publiek kunnen worden verkocht. Het citymarketing project voor sector toerisme is er nog niet van gekomen…

Een haalbaar city marketing plan voor sector toerisme

In deze case wordt uiteengezet hoe een realistisch en haalbaar city marketing plan een voortijdige dood stierf in het bestuurlijke moeras van een Nederlandse Gemeente. Belangenverstrengeling en trage bestuurlijke processen spelen hierin een hoofdrol. Ineke Strijp was in 2002 betrokken bij de opkomst en val van ‘Glas Experience’ in Leerdam. Haar ervaring is in deze case opgenomen. Waarbij het de vraag is of dit kansrijke en commercieel veelbelovende city marketing project nog een 2e kans krijgt. Maar veel belangrijker is de vraag of gemeentelijke organisaties kunnen voorkomen dat kansrijke en belangrijke strategische city marketing projecten, zoals ontwikkeling van toerisme, ogenschijnlijk in de waan van de dag verzanden. Lees ook het artikel: Competentiemanagement voor veranderingen bedrijfsprocessen gemeentelijke organisatie.

Glas in gemeente Leerdam: een toeristische attractie

Leerdam staat in binnen- en buitenland bekend als glasstad. Royal Leerdam Crystal is waarschijnlijk de bekendste attractie, vooral de winkel van dit bedrijf trekt jaarlijks veel bezoekers. Maar ook in het Nationaal Glasmuseum is een unieke collectie glaswerk te bewonderen. Daarnaast is er het Glascentrum waar de techniek van het glasblazen wordt gedemonstreerd aan het publiek. Ten slotte zijn er in Het Oude Raadhuis tentoonstellingen van kunst te zien. De verschillende attracties hebben veel te bieden aan mensen die in glas geïnteresseerd zijn. Menig toerist vindt dan ook zijn weg naar de stad aan de Linge om een of meerdere glasattracties te bezoeken. Het kunnen er echter veel meer zijn. Meer toeristen is voor Leerdam een aantrekkelijke bron van inkomsten. Ook voor de lokale ondernemers zou een toename van de toeristenstroom positief uitpakken. Uiteraard voor de horeca, maar ook plaatselijke winkeliers kunnen profiteren van meer toeristische klandizie.

Centralisatie en samenwerking voor meer? cultuurtoerisme

De vier glasattracties in Leerdam zijn aparte organisaties die onafhankelijk van elkaar opereren bij cultuurtoerisme. Er is geen sprake van structurele samenwerking, laat staan centralisatie, gericht op het leveren van een aantrekkelijk toeristisch product. Daardoor blijven belangrijke synergievoordelen onbenut, zoals bundeling van marketinginspanningen, organisatie van gezamenlijke glasevenementen, of het delen van overheadkosten. Lees ook het artikel: Hoe ketenintegratie gebruiken om marges te verbeteren en productiviteit te verhogen?
De glasorganisaties zijn niet alleen organisatorisch onafhankelijk, ze liggen ook geografisch ver van elkaar. Voor een toerist is dat niet alleen onhandig, maar ook verwarrend. Glas is glas, of het nu te koop wordt aangeboden door Royal Leerdam Crystal, te zien is in het glasmuseum, of geblazen wordt in het Glascentrum.

Organisatorische problemen bij? verschillende bedrijven over stadpromotie

Daarnaast had elk van de organisaties te kampen met eigen organisatorische problemen over stadpromotie. Toen Ineke Strijp in 1999 aantrad als bestuurlid, en later vice-voorzitter, van het Glascentrum, stuitte zij op een weinig professionele bedrijfsvoering. De vrijwilligers – een belangrijke peiler voor het voortbestaan van de organisatie – waren zeer ontevreden en de glasblazers weigerden nog langer demonstraties te geven in het Glascentrum. Bezoekersaantallen waren in de loop van de tijd sterk teruggelopen.
Het Glasmuseum kampte met problemen van andere aard. Het museum was gevestigd in een landhuis. Weliswaar een prachtige locatie, maar weinig geschikt voor conservering van de kostbare glascollectie.
Het Oude Raadhuis had financiële problemen: de organisatie was bijna volledig afhankelijk van subsidies, en de gemeente moest hierop bezuinigen.
Royal Leerdam Crystal was tot slot enkele jaren geleden overgenomen door een Franse onderneming. De nieuwe eigenaar wilde af van de winkel, het toeristische paradepaardje van de stad Leerdam.

Bestuurlijk initiatief van gemeente om ontwikkelingen toerisme te promoten

In 2001 vatte de gemeente Leerdam het plan op om de glasactiviteiten te concentreren, en door dit bestuurlijk initiatief een aantrekkelijk toeristisch product in de markt te zetten. Er werd de Federatie Leerdamse Glasorganisaties opgericht, waarin het Glasmuseum, het Glascentrum en Het Oude Raadhuis vertegenwoordigd waren. Ineke Strijp werd de voorzitter van de Federatie ter bevordering van de toerisme ontwikkelingen.

Plan van aanpak citymarketing project toerisme en recreatie

Strijp: “In principe waren er twee scenario’s mogelijk voor concentratie van de glasattracties, als plan van aanpak voor citymarketing project toerisme en recreatie. Enerzijds was het mogelijk om de verschillende glasorganisaties beter te laten samenwerken, bijvoorbeeld op het gebied van marketing en promotie en backoffice activiteiten. Ook zou je kunnen denken aan verkoop van tickets die toegang geven tot verschillende glasattracties. Het andere scenario was om een nieuw gebouw in te richten waarin alle glasattracties werden geconcentreerd – het Glasmuseum, het Glascentrum, Het Oude Raadhuis en de winkel van Royal Leerdam Crystal.”

Kostenverlaging, synergievoordelen, cultuurhistorie, meer bezoekers en toeristen

Het bleek al snel dat de voorkeur uitging naar dit scenario met als belangrijkste argumenten: kostenverlaging, synergievoordelen en een grotere aantrekkingskracht voor bezoekers en toeristen als het gaat om cultuurhistorie. Er werd een project geformuleerd voor de bouw, inrichting en organisatie van een groot glascentrum: Glas Experience. Glas Experience zou ruimte bieden aan exposities, educatie en demonstratie en verkoop van glasproducten. Bovendien zou de plaatselijke VVV er worden gehuisvest, en zou het auditorium ruimte bieden aan kleine theatervoorstellingen.
“Toevallig wilde de Rietveld Academie in die periode haar glasonderwijs opdoeken,” vertelt Strijp. “Glas Experience zou ruimte kunnen bieden aan de kunstenaars die op de Rietveld geen faciliteiten meer hadden. Ook het Regionale Opleidingscentrum in Tiel toonde belangstelling om een praktijkopleiding glas te starten. Het zou geweldig zijn als Leerdam ruimte zou kunnen bieden aan deze opleidingen. Daarmee zou de stad daadwerkelijk inhoud geven aan haar streven om het ambacht en de cultuurhistorische waarde van glas te behouden.”
Al met al was Glas Experience het spreekwoordelijke mes dat aan vele kanten sneed, en bovendien financieel haalbaar was. Provincie en bedrijfsleven waren bereid de investeringskosten te financieren, en financiële prognoses duidden erop dat Glas Experience binnen drie jaar een dekkende exploitatiebegroting zou hebben. Iedereen was enthousiast en de locatie voor het gebouw was al geselecteerd.

Falend democratisch proces op gemeentelijk niveau bij citybranding

Glas Experience leek vooral voordelen op te leveren als project citymarketing & toerisme. Toch staat er tot op vandaag geen Glas Experience in Leerdam. Waar ging het mis bij deze citybranding?
Strijp: “In de stuurgroepvergaderingen van Glas Experience reageerden de mensen enthousiast. En dat was op zich opmerkelijk, want er waren veel spelers: Provincie, Gemeente, Kamer van Koophandel, Federatie Leerdamse Glasorganisaties, Royal Leerdam Crystal, Zuid-Hollands Bureau voor Toerisme, Landschapsbelang en lokale ondernemers. Uiteindelijk zou iedereen er beter van worden. We waren dus niet helemaal verrast door het brede draagvlak voor Glas Experience.”
Achteraf is echter gebleken dat sommige spelers verschillende hoeden droegen: een professionele hoed waarmee zij het algemeen belang nastreefden, en een privé hoed die hen belanghebbende maakte. Strijp: “De toename van de toeristenstroom is misschien wel goed voor Leerdam, maar niet goed voor je eigen rust als je in de stad woont”. Dit was een belangrijk dilemma voor sommige betrokkenen. Het zal altijd moeilijk blijven om op gepaste wijze met dit belangenprobleem om te gaan.

Algemeen belang van citymarketing werd ondergeschikt belang in bestuurlijk proces

Uiteindelijk bleken enkele tegenstanders van Glas Experience in staat om het citymarketing project op te blazen. Dat klinkt moeilijker dan het is. Gewoon een paar stuurgroepvergaderingen traineren, besluitvorming op de lange baan schuiven, en wachten tot de provinciale verkiezingen. De nieuwe provinciale bestuurder bleek minder enthousiast te zijn voor Glas Experience, en daarmee was de financiering onmogelijk geworden. Op dat moment einde verhaal.
Uit de gebeurtenissen in Leerdam blijkt dat het democratische proces op gemeentelijk niveau niet altijd goed werkt. Individuen zijn in staat om de uitkomst van het bestuurlijke proces te manipuleren, waarbij het algemeen belang van citymarketing & toerisme van ondergeschikt belang wordt.

Draagvlak, voortgang besluitvormingsproces en?  fasering van citymarketing …

Hoewel het een schrale troost is, heeft Strijp veel opgestoken van haar ervaring met Glas Experience.
“Draagvlak is het belangrijkste voor het van de grond krijgen van publiekprivate projecten in de toeristische en recreatieve sector. Het één na belangrijkste is meer draagvlak, en vervolgens nog meer draagvlak,” aldus Strijp. “Je moet de agenda’s van alle spelers kennen, ook die zij verborgen houden. Je moet de voordelen voor alle partijen duidelijk maken. Daarnaast moet je het besluitvormingsproces bespelen. Binnen de organisatie is een koetsier nodig die de besluitvormingsagenda kent, het citymarketing project op deze agenda zet, en voortdurend in de gaten houdt of het proces op schema ligt”.
De schaal van de veranderingen is eveneens van belang, volgens Strijp. “Er is een natuurlijke neiging om grootse en meeslepende plannen te formuleren. Begin liever klein en breng fasering aan, waardoor je snel resultaten boekt. Kleine verbeteringen en fasering geven je de rugwind die je nodig hebt om een groot project zoals citymarketing te implementeren.

Meer city marketing & toerisme met juiste cultuurhistorie aanpak Gemeenten

De situatie anno 2005 is mogelijk veranderd. Vijfheerenlanden, waaronder gemeente Leerdam valt, heeft plannen o.a. voor meer economische groei via toerisme en recreatie. Het cultuurhistorie ambitieniveau moet nog worden vastgesteld. Het zou kunnen dat het plan van de Glas Experience heel voorzichtig uit de lade gaat komen. Is de tijd er nu wel rijp voor ook bij andere gemeenten als het gaat om city marketing & toerisme? Nieuwe bestuurders, nieuwe mogelijkheden en een verhoogde noodzaak om zich als Leerdam te profileren zouden dit mogelijk kunnen maken. Was het dan toch een juiste aanpak van gemeenten voor meer toeristen, maar op het verkeerde moment? De tijd zal het leren.

Er is hoop. Eenzelfde toegepaste methodiek en aanpak in een Brabants ziekenhuis blijkt tot op de dag van vandaag nog te werken en heeft zelfs tot bezuinigingen op de financiering van het operatiekamer budget geleid. Lees hiervoor: Financiering operatiekamer realiseren met ok planning instrument.

Indien u meer informatie wilt hebben over de aanpak en stappen, maak dan gebruik van het reactieformulier.

Artikel downloaden

Citymarketing project ontwikkeling toerisme en organisatie in gemeenten.pdf
(Citymarketing project ontwikkeling toerisme en organisatie in gemeenten.pdf)

Download artikelen

Alle artikelen, zoals checklists, stappenplannen en visies kunt u gratis laten toezenden. U kunt alle artikelen downloaden. Heeft u vragen, kunt u het reactieformulier gebruiken

Naar download pagina